ABD Savunma Bakanlığı (DOD), 18 Mart 2026 tarihinde California federal mahkemesine sunduğu 40 sayfalık dosyada, yapay zekâ girişimi Anthropic‘e karşı sert bir savunma yaptı. Pentagon, Anthropic’in kendi kurumsal “kırmızı çizgilerinin” aşıldığını hissetmesi durumunda, askeri operasyonlar sırasında teknolojisini devre dışı bırakma veya modellerinin davranışını önceden değiştirme potansiyeline sahip olduğunu iddia etti. Bu durumun savaş alanında “kabul edilemez bir risk” teşkil ettiğini savunan bakanlık, şirketin “tedarik zinciri riski” olarak damgalanmasını bu gerekçeyle savundu.
Anlaşmazlığın Temeli: Otonom Silahlar ve Kitlesel Gözetleme
Geçtiğimiz yaz imzalanan 200 milyon dolarlık sözleşmenin bozulmasına neden olan ana mesele, Anthropic’in yapay zekâ kullanımına getirmek istediği etik kısıtlamalardır. Şirket, teknolojisinin Amerikalıların kitlesel gözetlenmesinde kullanılmamasını ve ölümcül otonom silahların hedefleme veya ateşleme kararlarında yer almamasını şart koşmuştu. Pentagon ise özel bir şirketin, ordunun teknolojiyi nasıl kullanacağını dikte edemeyeceğini savunarak “tüm yasal kullanım” (all lawful use) yetkisi talep etti.
Hukuki Süreç ve “İfade Özgürlüğü” Tartışması
Anthropic, Pentagon’un kendisini kara listeye almasını “ideolojik bir cezalandırma” olarak nitelendirerek Birinci Madde (ifade özgürlüğü) haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle dava açmıştı. Eski bir Adalet Bakanlığı avukatı olan Chris Mattei, hükümetin Anthropic’in operasyonları sabote edeceğine dair somut bir kanıt sunamadığını, argümanların tamamen “varsayımsal ve spekülatif” olduğunu belirtti. Mattei’ye göre, bir sözleşme şartını reddetmek bir şirketi “düşman” veya “tedarik zinciri riski” yapmaz, sadece bakanlığın çalışmak istemediği bir tedarikçi yapar.
Sektörden Anthropic’e Destek
Pentagon’un bu sert tutumu teknoloji dünyasında ve hukuk çevrelerinde tepkiyle karşılandı. OpenAI, Google ve Microsoft gibi dev şirketlerin çalışanlarının yanı sıra çeşitli sivil haklar örgütleri de mahkemeye Anthropic’i destekleyen görüş yazıları (amicus briefs) sundu. Bu gruplar, hükümetin sözleşmeyi feshetme hakkı olduğunu ancak bir şirketi “risk” olarak yaftalayıp diğer iş ortaklarıyla çalışmasını engellemesinin hukuki sınırları aştığını savunuyor.
Mahkemenin, Anthropic’in bu etiketin yürütmesini durdurma talebine ilişkin kararı önümüzdeki Salı günü yapılacak duruşmada vermesi bekleniyor. Davanın sonucu, yapay zekâ şirketlerinin askeri projelerde ne kadar “etik denetim” sahibi olabileceğini belirleyecek tarihi bir emsal teşkil edebilir.
