İngiltere merkezli yapay zeka çipi girişimi Fractile, 7 milyar dolar değerleme üzerinden 720 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu.
Girişimin sadece altı ay önce, Mayıs ayında aldığı 220 milyon dolarlık yatırımın ardından değerlemesini yaklaşık yedi katına çıkarması, yatırımcıların AI altyapı pazarına duyduğu devasa iştahı ve inancı gözler önüne seriyor.
Silikon Vadisi ve İngiliz Hükümeti Aynı Masada
Thrive Capital, Founders Fund, Lightspeed Venture Partners ve Redpoint’in eş liderliğinde (co-lead) gerçekleşen Seri C yatırım turu, pazarın en büyük oyuncularını bir araya getirdi. Tura CapitalG (Google'ın büyüme fonu), BlackRock, DST Global, Balderton, Elad Gil ve SV Angel katılırken; turun en dikkat çeken detaylarından biri de British Business Bank ve İngiltere hükümetinin Sovereign AI Fund’ının masada olmasıydı.
İngiltere hükümetinin doğrudan bir donanım girişimine yatırım yapması, ülkenin yabancı donanım üreticilerine (özellikle ABD ve Tayvan'a) olan bağımlılığını azaltma ve kendi egemen yapay zeka altyapısını kurma stratejisinin stratejik bir parçası olarak okunuyor.
Bellek ve İşlemciyi Birleştiren "3 Boyutlu" Mimarisi
2022 yılında Walter Goodwin tarafından kurulan Fractile, yapay zeka modellerinin "eğitim" (training) aşamasından ziyade, "çıkarım" (inference) yani çalıştırılıp kullanıcılara yanıt üretme aşamasına odaklanıyor. En büyük vaadi ise bu süreçlerde harcanan devasa enerji tüketimini ve yüksek operasyonel maliyetleri ciddi oranda düşürmek.
Girişimin geliştirdiği teknolojinin kalbinde, dinamik rastgele erişimli belleğin (DRAM) doğrudan işlem birimlerinin (computing units) üzerine entegre edildiği üç boyutlu (3D) bir çip mimarisi yatıyor. Klasik mimarilerde işlemci ile bellek arasında yaşanan ve hızı düşüren veri aktarım darboğazını bu şekilde çözen Fractile, yapay zeka modellerinin yanıt üretme hızını mevcut teknolojilere kıyasla 10 kata kadar artırabileceğini iddia ediyor.
Özellikle uzun süre arka planda çalışarak birden fazla görevi aynı anda yürüten "yapay zeka ajanları" (AI agents) için tasarlanan bu donanım, girişimin geliştirdiği özel bir makine öğrenimi derleyicisi (compiler) ve yazılımla destekleniyor.
İlk Müşteri Anthropic mi Olacak?
Financial Times’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, dünyanın en büyük yapay zeka laboratuvarlarından Anthropic, Fractile çiplerinin ilk ticari müşterilerinden biri olmaya çok yakın.
Etched, MatX ve Olix gibi diğer donanım start-up'larıyla da sıkı bir rekabet içinde olan Fractile, aldığı bu devasa yeni fonla birlikte Londra, Bristol, ABD ve Tayvan'daki operasyonlarını genişleterek ilk ticari çiplerini 2027 yılında piyasaya sürmeye hazırlanıyor. Ürünün laboratuvardan çıkıp gerçek kullanım koşullarında Nvidia donanımlarına karşı vadettiği 10 katlık performans artışını kanıtlayıp kanıtlayamayacağı ise ekosistemin şu anki en büyük merak konusu.