Voyager 1, 18 Kasım Çarşamba günü Dünya’dan bir ışık günü uzakta bulunan ilk insan yapımı cisim olacak. NASA’nın hesabına göre uzay aracı, Türkiye saatiyle 13.16 civarında 25,9 milyar kilometre eşiğine varacak. Ajans, yaklaşık yarım asırlık yolculuğun bu aşamasını 17 Kasım akşamı dünya çapında düzenleyeceği sembolik bir etkinlikle karşılamaya hazırlanıyor.
Bir komutun yanıtı yaklaşık iki gün sonra gelebilecek
Bir ışık günü, ışığın boşlukta 24 saatte aldığı yolu ifade eden bir uzaklık ölçüsü. Dünya ile Voyager 1 arasındaki mesafe bu eşiğe geldiğinde, NASA’nın gönderdiği bir radyo sinyalinin araca ulaşması yaklaşık 24 saat sürecek. Araç hemen yanıt verse bile sinyalin Dünya’ya dönmesi de bir gün alacağı için, komut ile yanıtın ulaşması arasında yaklaşık 48 saat geçecek.
NASA, araçla haberleşmek için Jet İtki Laboratuvarı’nın yönettiği Derin Uzay Ağı’nı kullanıyor. Voyager 1, 5 Eylül 1977’de Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatıldı. İlk yolculuğunda Jüpiter ve Satürn’ün yakınından geçen araç, 2012’de Güneş’in oluşturduğu koruyucu bölgenin dışına çıkarak yıldızlararası uzaya girdi. Uzay aracı bugün de bu ortama ilişkin gözlemler gönderiyor.
Voyager 2 de 1977’de fırlatıldı ancak Uranüs ve Neptün’ün yakınından geçen farklı bir rota izledi. İkinci araç 2018’de yıldızlararası uzaya ulaştı. NASA, onun Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacağı tarihi Kasım 2035 olarak öngörüyor.
Gecikmenin ölçeğini Güneş Sistemi’ndeki mesafelerle karşılaştırmak mümkün. Işığın Dünya ile Ay arasındaki ortalama mesafeyi katetmesi yaklaşık 1,3 saniye sürüyor. Güneş’ten Dünya’ya ulaşması yaklaşık sekiz dakika 20 saniye alıyor. Voyager 1’e ulaşacak bir sinyal ise ışık hızıyla yol alsa da tam bir güne ihtiyaç duyacak.
Gökyüzüne sembolik bir selam
NASA, 17 Kasım Salı günü bulundukları yerde güneş battıktan sonra katılımcıları Voyager görevinin çağrı işareti olan VGR harflerini Mors alfabesiyle gökyüzüne yansıtmaya davet ediyor. Katılımcılar bir el feneri kullanabilecek ya da NASA’nın telefon ve tablet tarayıcılarında çalışan aracından yararlanabilecek. Etkinlikte yakılan ışıklar, Dünya’dan uzay aracına gönderilen radyo sinyallerinin yolculuk süresini hatırlatan sembolik bir selam niteliğinde.
Jet İtki Laboratuvarı, 19 Kasım’da Voyager ekibiyle bir oturum düzenleyecek. Oturumda araştırmacılar iki uzay aracının güncel durumunu, yıldızlararası uzaydan toplanan verileri ve bu mesafeden araçları çalışır durumda tutmanın güçlüklerini ele alacak. NASA, görevin 50. Yılı için 2027’de yayımlamayı hedeflediği belgeselden de bir bölüm gösterecek.