Girişimcilik ve teknoloji gündemi
Üye ol
Ana sayfa/Haber arşivi/Kurumlar

Nvidia'da İkinci Şok Dalgası: Demokratlardan "Trump ve Huang" Ortaklığına Soruşturma

ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi'ndeki üst düzey Demokratlar, Nvidia'nın Trump yönetimiyle kurduğu iddia edilen "vergi şeması" ve Çin'e yönelik çip ihracatına dair geniş çaplı bir soruşturma başlattı.

Nvidia'da İkinci Şok Dalgası: Demokratlardan "Trump ve Huang" Ortaklığına Soruşturma

Yapay zeka çip pazarının tartışmasız lideri Nvidia, CEO Jensen Huang’ın özel hayatıyla başlayan kurumsal krizin ardından şimdi de doğrudan Amerikan siyasetinin ve ulusal güvenliğinin merkezine oturan ikinci bir soruşturma dalgasıyla karşı karşıya. ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi'ndeki üst düzey Demokratlar, Nvidia'nın Trump yönetimiyle kurduğu iddia edilen "vergi şeması" ve Çin'e yönelik çip ihracatına dair geniş çaplı bir soruşturma başlattı.

Olayın merkezinde, Nvidia'nın en gelişmiş yapay zeka çiplerinden olan H200'lerin Çinli şirketlere satışı ve bu sürecin arkasındaki iddia edilen siyasi-ticari pazarlıklar yer alıyor.

25 Milyon Dolarlık Bağış ve "Güvenlik Tarifesi" Şeması

Kongre'nin etkili isimleri Senatör Ron Wyden ve Temsilci Richard Neal tarafından Ticaret Bakanlığı'na (özellikle Ticaret Bakanı Howard Lutnick'e) gönderilen resmi talebe göre Demokratlar, sistemin anayasaya aykırı bir "ihracat vergisi" şeması olarak işletildiğini iddia ediyor.

İddialara göre süreç şu şekilde işledi:

Tayvan'dan ABD'ye "Güvenlik" İthalatı: Tayvan'da üretilen H200 çipleri, doğrudan Çin'e satılmak yerine önce bir güvenlik incelemesi bahanesiyle ABD'ye ithal edildi.

Yüzde 25 Trump Kesintisi: Bu ithalat aşamasında, 1962 tarihli Ticaretin Genişletilmesi Yasası'nın 232. Maddesi kullanılarak Nvidia'ya yüzde 25'lik bir "ulusal güvenlik tarifesi" uygulandı. Demokratlar, bunun fiilen Trump yönetiminin Nvidia'nın Çin'e yaptığı satışlardan "komisyon/kesinti" alması anlamına geldiğini ve anayasaya aykırı olduğunu belirtiyor.

İhracat Lisansı ve Bağışlar: Kesintinin ardından Ticaret Bakanlığı, Nvidia'ya bu çipleri Çin'e satması için gerekli ihracat lisansını sağladı. Senatörlerin iddialarına göre bu onay, Aralık 2025'te, Jensen Huang ve Nvidia'nın Trump'ın kişisel önceliklerine (Beyaz Saray balo salonu yenilemesi gibi) en az 26 milyon dolar bağış yapmasının hemen ardından geldi.

Çin İstihbaratı ve Askeri Şirketlere Satış İddiaları

Mektuptaki en çarpıcı kısımlardan biri de çiplerin gittiği adresler. Ticaret Bakanlığı'nın, Çin hükümeti ve ordusuyla bağları olan (hatta gösterdikleri adreslerde fiziksel olarak bulunmayan paravan şirketler dahil) alıcılara satış onayı verdiği iddia ediliyor.

Dahası, istihbarat kurumlarının "Çin istihbarat varlığı" olarak tanımladığı Alice Huang'ın yönettiği Megaspeed şirketine yönelik ayrı bir çip kaçakçılığı soruşturmasının, doğrudan Nvidia'dan gelen temasların ardından Ticaret Bakanlığı tarafından durdurulduğu öne sürülüyor. Üstelik Trump'ın, Jensen Huang'ın Alice Huang ile olan ilişkisini bilmesine rağmen bu ihracat onaylarını verdiği iddia ediliyor.

"Sadece Güvenlik Değil, Bir Yolsuzluk Meselesi"

Demokrat Senatör Cory Booker, CNN'e yaptığı açıklamada olayın boyutunu şu sözlerle özetledi: "Bu sadece bir ulusal güvenlik meselesi değil... Bu aynı zamanda bir yolsuzluk meselesi."

Öte yandan Başkan Trump, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan ve yönetim kurulundan istifa ettiğini açıklayan Jensen Huang'a güçlü desteğini sürdürüyor. Huang'ın "harika bir iş çıkardığını" ve "durumunun iyi olacağını" belirten Trump, onun yerine Apple'ın eski CEO'su Tim Cook'u önerdiğini kamuoyuna duyurdu. Şirketi şu an geçici CEO olarak Finans Direktörü (CFO) Colette Kress yönetiyor.

Nvidia yönetim kurulu daha önce şirketin ticari sırlarının veya ulusal güvenliğin tehlikeye atılmadığını belirtse de, hem şirket içindeki bağımsız hukuk komitesi hem de Kongre düzeyindeki bu yeni çifte soruşturma, sadece Nvidia'nın değil, küresel yapay zeka donanım pazarının geleceğini de derinden sarsacak gibi görünüyor.

Yasemin Özüdoğru

THK & Orion Tekmer

Haberi paylaş