ABD’den Çin’e yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıyan çok büyük ham petrol tankerinin kiralama maliyeti 80 milyon dolar seviyesine ulaştı. Gemi brokerlerinin 9 Ekim 2026 tarihli verileri, navlun bedelinin standart bir Falcon 9 fırlatması için belirtilen 74 milyon dolarlık fiyatın üzerine çıktığını gösteriyor. Rekor düzey, yalnızca dikkat çekici bir karşılaştırma değil; ABD petrolünün Asya’ya taşınmasının ticari olarak zorlaştığına işaret ediyor.
Taşıma maliyeti varil başına 40 dolara yaklaştı
Simpson, Spence & Young tarafından aktarılan piyasa verilerine göre ABD Körfezi’nden Çin’e kasım ayında yapılacak bir sevkiyat için tanker kiralama bedeli 80 milyon dolara çıktı. Bu, taşıma maliyetinin varil başına yaklaşık 40 dolara ulaşması anlamına geliyor. Geçen yıl aynı rota için ortalama maliyet 4,50 dolar civarındaydı. Navlun gideri böylece ham petrolün piyasa değerinin büyük bir bölümünü oluşturur hâle geldi.
Asyalı rafineriler açısından sonuç, ABD’den petrol alımının kârlılığının zayıflaması. Piyasa katılımcıları, yüksek navlun nedeniyle ABD ham petrolü ile Asya piyasası arasındaki fiyat farkından yararlanma imkânının büyük ölçüde kapandığını belirtiyor. Bazı alıcılar Birleşik Arap Emirlikleri’nin Murban petrolü gibi daha yakın alternatiflere yönelirken bu çeşidin fiyat primi de yükseldi.
Gemi kıtlığı ve uzayan rotalar fiyatı büyüttü
Navlun artışının arkasında kullanılabilir süpertanker sayısındaki daralma, gemilerin daha uzun süre seferde kalması ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik sorunları bulunuyor. Gemi brokeri Gibson, bölgede tanker trafiğini ve hasar gören gemileri takip ettiğini; bazı seferlerin gemiden gemiye aktarma veya daha uzun rotalar nedeniyle uzadığını bildiriyor. Bu durum küresel filonun aynı taşıma hacmini daha az kullanılabilir gemiyle karşılamasına yol açıyor.
SSY’nin değerlendirmesine göre enflasyondan arındırılmış süpertanker navlunları, bu gemilerin 1960’larda yaygınlaşmasından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Reuters’ın piyasa kaynaklarına dayandırdığı verilere göre navlun fiyatları ağustos ortasından bu yana yüzde 300’den fazla arttı. Bazı ticaret şirketleri daha küçük Aframax tankerlerine yönelerek maliyeti düşürmeyi denese de büyük hacimli sevkiyatlarda kapasite sorunu devam ediyor.
Rafineri marjları ve tedarik tercihleri etkileniyor
Yüksek taşıma gideri, Asyalı rafinerilerin kâr marjını daraltırken ham petrol tedarik kaynaklarını yeniden değerlendirmelerine neden oluyor. ABD petrol satıcılarının küresel pazarda rekabetçi kalabilmek için tekliflerini aşağı çekmesi gerekebilir. Navlunların mevcut düzeyde kalması, yalnızca tanker sahiplerinin gelirini artırmakla sınırlı olmayacak; hangi petrolün hangi pazara yöneldiğini ve rafinerilerin işleme planlarını da değiştirebilecek. Bununla birlikte maliyetlerin kalıcı seyri, güvenlik koşulları ve kullanılabilir gemi kapasitesine bağlı olacak.